Celiac Disease

Celiac Disease2019-07-13T01:03:01+03:30

Celiac Disease

Anti-DGP IgG/IgA

بیماری سلیاک‌ چیست؟

سلیاک یک اختلال خودایمنی روده باریک با زمینه ژنتیکی (ارثی) است. در این بیماری گوارشی پرزهای روده باریک آسیب دیده و در جذب مواد اختلال ایجاد می‌شود. در صورتی‌که بیماران مبتلا به سلیاک پروتئینی از دسته گلوتن (Gliadin) که در برخی از غلات مانند گندم، جو، چاودار و گاه جوی دوسر وجود دارد را مصرف کنند دچار علایم بیماری و عدم تحمل می‌شوند. واکنش التهابی ایجاد شده موجب تحلیل پرزهای روده (villous atrophy) و متعاقباً کاهش فعالیت آنزیم‌های روده می‌شود. چون بخش عمده‌ای از جذب مواد غذایی در روده توسط پرزهای روده انجام می‌گیرد تخریب آن‌ها موجب اختلال در جذب می‌شود. اغلب موارد بیماری سلیاک، ژنتیکی هستند و در هر سنی که فرد شروع به خوردن غذاهای حاوی گلوتن کند، این بیماری بروز پیدا می‌کند.

علایم بیماری چیست؟

علائم این بیماری طیف وسیعی دارند. شایع‌ترین علائم گوارشی شامل اسهال، نفخ، کاهش وزن، استئاتوره (اسهال چرب) می‌باشد. از دیگر علائم این بیماری خستگی، آسیب به رشد کودک، ضعف عضلانی است. سوءجذب آهن و ویتامینB12، سوء جذب کلسیم و ویتامین D موجب کم خونی، استئوپنی، شکستگی‌های پاتولوژیک استخوان می‌شود. همچنین نازائی، عدم تحمل لاکتوز، اختلالات سیستم اعصاب مرکزی و محیطی، و نارسائی پانکراس از دیگر علائم احتمالی این بیماری است.

برخی از افراد مبتلا به سلیاک هیچ علامتی ندارند، زیرا قسمت سالم روده قادر به جذب مواد مغذی کافی برای پیش‌گیری از بروز علائم است و برخی از افراد بالغ مبتلا تنها خستگی و کم خونی دارند.

روش تشخیص این بیماری چیست؟

آزمایشات خون شامل: اندازه‌گیری آنتی‌بادی‌های ضد آنتی ژن Tissue transglutaminase (Anti-tTG) ، آنتی‌بادی کلاس IgA(Anti-IgA) و آنتی‌بادی‌های ضد آنتی‌ژن (Anti-DGP) Deamidated Gliadin Peptide هم چنین آزمایشات ژنتیکی HLA DQ2 وHLA DQ8 و آزمایشات پاتولوژی بررسی بیوپسی دوازده از طریق آندوسکوپی از روش‌های تشخیصی رایج هستند. همچنین آزمایشات دیگر شامل  آنتی‌بادی‌های ضد آنتی ژن EMA، Gliadin و آزمایش ژنتیک HLA DR نیز انجام می‌گردد. تمامی آزمایشات با به کارگیری پیشرفته‌ترین تجهیزات در سریع‌ترین زمان ممکن در آزمایشگاه پاتوبیولوژی آرمین انجام می‌گیرد.

روش­ درمان سلیاک چیست؟

اساس درمان این بیماری رژیم غذایی فاقد گلوتن تا پایان عمر است و دوره بهبودی آن با رعایت رژیم غذایی خاص به طور معمول ۳ تا ۶ ماه در کودکان و در بزرگسالان این زمان به 2 سال افزایش می‌یابد.

مراقبت­‌های لازم برای بیماری سلیاک چیست؟

بیماران مبتلا به سلیاک باید از مصرف مواد غذایی حاوی گندم، جو، چاودار و برخی حبوبات پرهیز کرده و آرد سیب‌زمینی، برنج، عدس، سویا، ذرت و لوبیا را جایگزین آن کنند. بیشتر مبتلایان به سلیاک به تخم‌مرغ، شکر و روغن حساسیت‌های متفاوتی دارند، از این رو از مصرف محصولاتی که این گونه مواد به وفور در آنها استفاده شده نظیر انواع سس‌ها خودداری نمایند. مبتلایان باید از مصرف غذاهای فرآوری شده نظیر سوسیس، کالباس، ماکارونی، رشته‌فرنگی، قهوه، نسکافه و تمامی شیرینی‌جات و کیک‌هایی که در آنها از گلوتن و یا آرد گندم استفاده شده پرهیز کنند. به علت آن که این بیماران از مصرف غلات و برخی حبوبات محروم هستند برای جبران کمبود پروتئین، ویتامین‌ها و املاح معدنی از میوه‌ها و سبزی‌ها به صورت پخته و تازه، گوشت و لبنیات کم‌چرب، ماهی و برنج بسیار استفاده کنند و روغن‌های مایع ذرت، زیتون، کانولا و هسته انگور را جهت پخت و پز به کار برند.